NADCHODZĄCE WYDARZENIA
Wydawnictwo OIKOS
Strona główna Raport NIK - Krytycznie o ochronie przyrody w gminach
Aktualności
Las Polski - Raport NIK - Krytycznie o ochronie przyrody w gminach

Najwyższa Izba Kontroli opublikowała informację o wynikach kontroli „Lokalne formy ochrony przyrody” (LFOP), przeprowadzonej w latach 2015 – I półrocze 2017 w 29 urzędach gmin i w Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. W przypadku samorządów inspektorzy sprawdzali głównie, czy działania podejmowane w celu utrzymania na swoim terenie pomników przyrody, stanowisk dokumentacyjnych, użytków ekologicznych i zespołów przyrodniczo-krajobrazowych były prawidłowe i skuteczne. Z kolei GDOŚ sprawdzono pod kątem prowadzenia analiz funkcjonowania LFOP i centralnego rejestru form ochrony przyrody.

Pokaż/ukryj skróconą treść

W wyniku kontroli ustalono, że w większości sprawdzonych gmin działania w celu utrzymania LFOP nie były w pełni prawidłowe i skuteczne. Kontrolerzy zwracali uwagę na niespójność informacji zawartych w dokumentach strategicznych, a także na rozmijanie się ze stanem faktycznym danych o formach ochrony przyrody zawartych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania. Wiele gmin nie posiadało aktualnego programu ochrony środowiska. Istotnym problemem okazały się też akty prawne ustanawiające formy ochrony przyrody w gminach i brak inicjatywy samorządów w celu dostosowania ich do obecnego stanu prawnego (np. pomniki przyrody powołane jeszcze przez Wojewódzką Radę Narodową). 40% kontrolowanych gmin ignorowało potrzeby utrzymania obiektów chronionych mimo oczywistych potrzeb, nie planowało i nie ponosiło wydatków na ten cel. Gminy nie podejmowały też działań w celu uzgodnienia współpracy z innymi organami, na których terenie zlokalizowano formy ochrony przyrody (np. pomniki przyrody w parkach narodowych).


Fot. www.wikimedia.org/Leinad

Zastrzeżenia odnośnie GDOŚ dotyczą braku analiz funkcjonowania lokalnych form ochrony przyrody. Zwrócono też uwagę, że centralny rejestr form ochrony przyrody nie zawierał rzetelnych pełnych danych. Zdaniem NIK działanie GDOŚ, polegające na zleceniu zewnętrznej firmie zadaniaweryfikacja i aktualizacja informacji przestrzennej i opisowej o pomnikach przyrody i użytkach ekologicznych na terenie Polski zgodnie z wytycznymi zawartymi w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie centralnego rejestru form ochrony przyrody, było nierzetelne i niegospodarne. Wynika to z faktu, żewykonawca prac dostarczył dane niekompletne lub błędne, a ich rozmiar, zdaniem GDOŚ, uniemożliwia ich weryfikację. Pomimo oczywistych uchybień w jakości pracy wykonawca otrzymał jednak wynagrodzenie w wysokości ponad 3,6 mln zł.

W raporcie NIK wskazuje także dobre praktyki zaobserwowane w samorządach: coroczne przeglądy stanu lokalnych form ochrony przyrody wpisane do zadań osoby odpowiedzialnej za ochronę przyrody w urzędzie, opracowanie standardów działań dla prawidłowej ochrony użytków ekologicznych, ujęcie zapisów o konieczności utrzymania i dbałości o lokalne formy ochrony przyrody w strategicznych dokumentach gmin.

Jako niezbędne do podjęcia działania celem poprawy stwierdzonych uchybień NIK wskazuje m.in.: wprowadzenie przez Ministra Środowiska zasad dotyczących wykonywania zabiegów ochronnych w przypadku LFOP położonych na obszarze o wyższym reżimie ochronnym lub terenie prywatnym. Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast powinni zaś podjąć działania zmierzające do uregulowania w aktach prawa miejscowego lokalnych form ochrony przyrody i prawidłowego ich oznakowania. Powinni też przekazywać do GDOŚ bieżące dane o ustanowieniu lub zniesieniu form ochrony.

Z punktu widzenia nadleśniczych istotną kwestią jest współpraca z samorządami w kwestii inwentaryzacji lokalnych form ochrony przyrody ulokowanych na terenach nadleśnictw. W przypadku kontrolowanych gmin w 23% LFOP jako nadzorujący obiekty byli wskazani nadleśniczowie. NIK podkreśla, że o ile przepisy prawa nie nakładają na samorząd obowiązku uzgodnienia zasad współpracy w zakresie dbałości o LFOP z zarządcami terenu, o tyle współpraca między różnymi organami leży w zakresie racjonalnej ochrony przyrody. Na poparcie tego w raporcie jako dobrą praktykę wymieniono okresowe informacje o wynikach kontroli obiektów chronionych, jakie Nadleśnictwo Hajnówka przekazało urzędowi gminy Hajnówka. Z kolei Nadleśnictwo Międzychód zwróciło się do Urzędu Miasta i Gminy w Międzychodzie o zgodę na wykonanie prac wynikających z potrzeb ochrony użytków ekologicznych. NIK podkreśla jednak, że to dwa odosobnione przypadki takiej współpracy w kontrolowanych organach samorządu terytorialnego. 

SLV.

data modyfikacji: 2018-09-21 12:05:36
Las Polski - aktualny numer
Polecamy