NADCHODZĄCE WYDARZENIA
Wydawnictwo OIKOS
Strona główna Z zagranicy 24/2019
Z zagranicy
Bawaria, Niemcy
Kontraktowa ochrona przyrody w lasach

Czechy
Nowelizacja ustawy o lasach

Finlandia
Cięcia rębne i przedrębne w lasach państwowych

Pokaż/ukryj skróconą treść
Bawaria, Niemcy
Kontraktowa ochrona przyrody w lasach

W 2019 r. w bawarskim programie kontraktowej ochrony przyrody w lasach wzięła udział rekordowa liczba właścicieli lasów. Wartościowy wolumen wniosków przekroczył 5 mln euro. – Świadczenia, jakie prywatni i samorządowi właściciele lasów wypełniają poprzez gospodarkę leśną, są nieodzowne do ochrony różno-rodności biologicznej – podkreśla Thorsten Glauber, minister odpowiedzialny za środowisko w bawarskim rządzie.

Szczególnie atrakcyjne dla właścicieli lasów są płatności za drzewa habitatowe. Za pozostawienie drzew dojrzałych do wyrębu na okres co najmniej 12 lat płatność sięga 195 euro/szt. Kontraktowa ochrona przyrody obejmuje też płatności za pozostawianie lasu do naturalnego rozwoju i za prowadzenie gospodarstwa wysokopienno-odroślowego, w którym pozostawia się duże dęby, a pozostałe drzewa ścina co 10–30 lat. Ta dawna tradycyjna forma gospodarki leśnej w Bawarii sprzyja wykształcaniu się ekosystemów o wyjątkowo dużej różnorodności gatunkowej. Źródło: www.forstpraxis.de


Czechy
Nowelizacja ustawy o lasach

Czeski parlament przyjął 13 września 2019 r. nowelizację ustawy o lasach, mającą dostosować jej przepisy do nowych realiów społeczno-ekonomiczno-przyrodniczych, w tym do wyzwań związanych ze zmianą klimatu, a w szczególności z klęskami suszy i korników. Podstawą debaty parlamentarnej był rządowy projekt noweli. Poprawki do niego zgłosiła międzypartyjna grupa posłów, popierana przez ugrupowanie Naukowcy dla Lasu.

Poselskie poprawki zakładały m.in. bardziej konsekwentne zmiany w zalecanym składzie gatunkowym lasów, radykalne ograniczenie planowego stosowania zrębów zupełnych, zmniejszenie ich maksymalnej dopuszczalnej wielkości o połowę i takie sposoby kontroli liczebności zwierzyny, które skutecznie chroniłyby odnowienia liściaste i jodłowe przed szkodami. Jednym z głównych celów poprawek poselskich było zobowiązanie właścicieli lasów do ich odnawiania gatunkami właściwymi z punktu widzenia ekologii i zmiany klimatu i zarazem rozszerzenie zalecanego składu gatunkowego. Poprawki poselskie przewidywały również częściowe pozostawianie w lesie posuszu w celu zwiększenia jego bioróżnorodności. Posłowie proponowali także sporządzanie planów gospodarki łowieckiej przez odpowiednie urzędy państwowe, a nie przez myśliwych i właścicieli obwodów łowieckich. Tej ostatniej propozycji stanowczo sprzeciwiał się Czesko-Morawski Związek Łowiecki (ČMMJ), który wyliczył, że jej przyjęcie będzie kosztowało budżet państwa ćwierć miliarda koron w okresie pięcioletnim.

Zdaniem 360 naukowców popierających poselskie poprawki, susza i zmiana klimatu to nie jedyne przyczyny obecnej krytycznej sytuacji w lasach. Dotychczasowa czeska ustawa o lasach promowała bowiem drzewostany ednowiekowe. Długotrwała hodowla lasów o charakterze monokultur doprowadziła do zubożenia gleby, a zręby zupełne pozbawiły ją wody. – Obecnie panuje powszechna zgoda co do tego, że dotychczasowy system prowadzi do niedostatku drew-na i dużych strat finansowych. Z gospodarczą zapaścią sektora leśnego nie sposób dalej walczyć przez wydawanie miliardów koron na dotacje do gospodarowania w sposób przyrodniczo i ekonomicznie niezrównoważony – pisali naukowcy w swoim oświadczeniu popierającym poprawki.

Posłowie chcieli także, żeby Lasy Republiki Czeskiej (LČR), zarządzające czeskimi lasami państwowymi, nie musiały się koncentrować na osiąganiu jak najlepszych wyników ekonomicznych czy wnoszeniu jak najwyższych wpłat do budżetu i zamiast tego mogły płacić państwu rentę. Ponadto posłowie proponowali oddzielenie sprzedaży drewna od kontraktowania usług leśnych i zmianę systemu przetargów. LČR powinny wg posłów preferować nie ogromne prze-targi dla wielkich firm, lecz małe transparentne zamówienia, dostępne także dla mniejszych lokalnych przedsiębiorców. Posłowie proponowali również wprowadzenie w LČR nowego operacyjnego modelu decyzyjnego w sytuacjach klęskowych, umożliwiającego państwowym leśnikom niepodejmowanie interwencji w warunkach, w których walka z klęską nie przynosiłaby efektów.

Czeskie Stowarzyszenie Właścicieli Lasów Samorządowych i Prywatnych (SVOL) uważało, że dotychczasowa ustawa o lasach była pod wieloma względami anachroniczna. Stowarzyszenie przedkładało jednak nad poprawki poselskie projekt rządowy, który koncentrował się na problemach najpilniej wymagających rozwiązania. Wg SVOL konieczne jest przygotowanie szerszej noweli czy nawet całkiem nowej ustawy o lasach, ale na to potrzeba czasu.

Organizacje reprezentujące leśników, w tym Czeskie Towarzystwo Leśne, również popierały rządowy projekt noweli, pomimo że nie uznawały go za rozwiązanie kompleksowe, odpowiadające nowym warunkom gospodarowania w lasach. O poparciu ze strony leśników dla projektu rządowego zadecydowała m.in. perspektywa szybkiego uruchomienia pomocy doraźnej dla właścicieli i zarządców lasów, uregulowania kwestii wstępu do lasu na własną odpowiedzialność i wprowadzenia do ustawy o lasach zakazu prywatyzacji lasów państwowych. Leśnicy odnosili się sceptycznie do poprawek poselskich, zwłaszcza do propozycji zmniejszenia maksymalnej dopuszczalnej powierzchni zrębów zupełnych. Dane statystyczne wykazują, że w ostatnich latach przeciętna wielkość zrębu zupełnego w normalnych warunkach gospodarowania w lasach i tak już zmniejszyła się w Czechach do 0,35 ha.

Przyjęta ostatecznie przez czeski parlament nowelizacja ustawy o lasach uwzględniła propozycję sporządzania planów gospodarki łowieckiej przez urzędy państwowe. Dzięki temu rząd będzie kontrolował liczebność (obecnie nadmierną) zwierzyny płowej, tak aby ograniczyć szkody w odnowieniach. Inne uchwalone zmiany to zakaz prywatyzacji lasów państwowych, możliwość ubiegania się właścicieli lasów o pozwolenie na wyrąb w drodze wyjątku drzewostanu przedrębnego w sytuacji klęskowej i uprawnienie władz państwowych i samorządowych do wprowadzenia zakazu wstępu do lasu na okres do trzech miesięcy (z możliwością jego przedłużenia) ze względów bezpieczeństwa.

Źródło: www.silvarium.cz


Finlandia
Cięcia rębne i przedrębne w lasach państwowych

W debacie publicznej nt. sposobu zagospodarowania lasu, która toczy się w Finlandii, często mówi się jedynie o dwóch rębniach – zupełnej i przerębowej. Tymczasem w fińskich lasach państwowych, zarządzanych przez Gospodarstwo Leśne Metsähallitusa (MM Oy), stosowanych jest obecnie wiele rodzajów cięć. Do czasu uchwalenia w 2014 r. nowej fińskiej ustawy o lasach zrębowy sposób zagospodarowania lasu był niemal jedynym systemem gospodarki leśnej stosowanym w Finlandii. Po wejściu w życie nowych przepisów MM Oy zaczęło częściej stosować rębnię przerębową w lasach szczególnie cennych z punktu widzenia rekreacji i bioróżnorodności. Ustanowiło także trzy modelowe obszary przerębowej gospodarki leśnej o łącznej powierzchni 5 tys. ha. Są one położone w północnej i wschodniej części kraju.


W fińskich lasach pierwszą trzebież wykonuje się w drzewostanach o wysokości 12-16 m

W lasach MM Oy obieg cięć w rębni przerębowej wynosi 10–20 lat na południu i 15–30 lat na północy Finlandii. W lasach zagospodarowanych zrębowo pierwsza trzebież wykonywana jest w momencie osiągnięcia przez drzewostan wysokości 12–16 m. Na południu taką wysokość ma zazwyczaj drzewostan w wieku 25–30 lat, na północy – drzewostan w wieku 30–40 lat. Rozmiar pozyskania drewna w pierwszej trzebieży wynosi 30–60 m3/ha. W rębni zupełnej na zrębach jest pozostawianych co najmniej dziesięć przestojów na hektar zgodnie z fińskimi normami certyfikacji PEFC.

Źródło: www.forest.fi
Opr. A.S.
data modyfikacji: 2020-01-31 12:04:00
Las Polski - aktualny numer
Polecamy