Komitet Nauk Leśnych PAN - Przymusowa fuzja

21 lipca 2015 11:46 2015 Wersja do druku

26 maja zapadła ostateczna decyzja o restrukturyzacji Wydziału Nauk Biologicznych i Rolniczych Polskiej Akademii Nauk. Poprzez połączenie z Komitetem Technologii Drewna przestał istnieć samodzielny Komitet Nauk Leśnych.


Jeszcze w 2011 r. w Wydziale Nauk Biologicznych i Rolniczych (tzw. Wydział II) pojawiła się koncepcja nowej sieci komitetów (komitety naukowe PAN to samodzielne, ogólnokrajowe reprezentacje dyscyplin naukowych, konsolidujące uczonych całego kraju, m.in. ze szkół wyższych, instytutów naukowo-badawczych resortów, instytucji gospodarczych i społecznych). Chodziło o zmniejszenie liczby komitetów i ograniczenie ich specjalizacji. W wyniku przebudowy miało dojść do połączenia Komitetu Nauk Leśnych (KNL) i Komitetu Technologii Drewna (KTD). Argumentem za scaleniem była m.in pogłębiająca się interdyscyplinarność współczesnej nauki.

Przeciwko nowej strukturze zdecydowanie zaprotestowałoprezydium KNL, kierując na ręce m.in. prof. Stefana Malepszego, przewodniczącego Rady Kuratorów Wydziału II PAN, pismo, w którym udobitniło, że leśnictwo i technologia drewna to odrębne dyscypliny – pierwsza coraz bardziej orientuje się na aspekty przyrodnicze i społeczne lasu, druga zajmuje się przetwórstwem surowca. Wskazywano, że proponowane rozwiązanie idzie w odwrotnym kierunku niż trendy nauki europejskiej i światowej.

Mocno zabrzmiały słowa: Propozycja ta jest dla społeczności Komitetu Nauk Leśnych zaskakująca, a tryb jej podjęcia bulwersujący. Nie możemy zrozumieć, dlaczego w samorządnej organizacji członkowie zainteresowanego Komitetu (…) nie są informowani o tak ważnych dla nich sprawach (…). Chyba że chodzi właśnie o pozbawienie środowiska prawa do zabierania głosu.

Również w piśmie do dziekana Wydziału II, prof. Leszka Kaczmarka, członkowie Komitetu domagali się pozostawienia KNL w dotychczasowej formule, przytaczając obszerną argumentację o efektach jego działalności: Dotychczasowe działania władz Wydziału II (czy szerzej PAN?), dążące do połączenia KNL i KTD, są dla nas niezrozumiałe. (…) w propozycji (…) nie możemy się doszukać argumentów funkcjonalnych, merytorycznych czy finansowych!

Prezydium Komitetu podnosiło m.in., że wbrew ustawie o PAN, władze Wydziału II chcą, aby komitety nie były reprezentacją środowiska naukowego w danej dziedzinie, a służyły jedynie radą ekspercką. Natomiast ustawa w art. 33 wyraźnie stwierdza, że komitet naukowy jest samorządną reprezentacją dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych, służącą integrowaniu uczonych z całego kraju.

A zatem samorządność jest podstawowym elementem definicji komitetu naukowego i zasadniczym walorem jego istnienia. W przypadku KNL aspekt samorządności ma tym większe znaczenie, że spośród wielu instytucji reprezentowanych w Komitecie, tylko jedna administracyjnie wchodzi w skład PAN. Zmiany tego typu nie powinny więc mieć miejsca, a jeżeli są planowane, to mogą być podjęte jedynie drogą nowelizacji ustawy o PAN, a nie wewnętrznych rozwiązań.

Pomimo protestów połączenie KNL z KTD przegłosowano 26 maja br. W uzasadnieniu uchwały ponownie można przeczytać, że liczba komitetów powinna ulec zmianie, ponieważ zmienia się sama nauka oraz jej otoczenie. W wyniku modyfikacji z początkowych 26 komitetów Wydziału II będzie obecnie działało dziewięć.


Red.

Opinie i stanowiska KNL są dostępne na stronie www.knl.pan.pl.