strona główna

Z zagranicy

Finlandia - trwa kolejne półrocze recesji

W pierwszej połowie 2009 r. dostawy drewna z lasów prywatnych zmniejszyły się w Finlandii o 69% w stosunku do analogicznego okresu w 2008 r. i niemal o 80% w stosunku do średniej długookresowej. Dostawy papierówki zmalały w większym stopniu niż dostawy drewna tartacznego. Fiński rząd próbuje poprawić sytuację na fińskim rynku drewna, stosując w odniesieniu do właścicieli lasów 50-procentową obniżkę podatków od sprzedaży surowca drzewnego.

Czytaj więcej

Finlandia - nie chcą pracować samotnie

Jeszcze kilka lat temu w Finlandii brakowało operatorów harwesterów i zainteresowanie kształceniem w tym kierunku było niewielkie. Obecnie problem ten nie istnieje: w ostatnim roku szkolnym osiem fińskich szkół kształcących operatorów maszyn leśnych przyjęło 430 nowych uczniów.– Jeśli ktoś ma kwalifikacje operatora harwestera, może być pewien pracy. Nie każdy chce jednak pracować w leśnictwie. Ale to jest strata dla tej gałęzi gospodarki, nie dla kraju – mówi Jouni Suoheimo, doradca fińskiej Narodowej Komisji Edukacji.

Czytaj więcej

Skandynawia - popyt na drewno energetyczne

W Szwecji zaczynają znacząco rosnąć ceny drewna energetycznego. Niektórzy właściciele lasów przestali dostarczać drewno do zakładów celulozowych, koncentrując się na współpracy z elektrociepłowniami. Popyt na drewno dla celów energetycznych przyczynia się nie tylko do kilkuprocentowego wzrostu pozyskania surowca drzewnego, lecz również do modyfikacji metod jego wyrabiania. Przykładowo nie okrzesuje się strzał i nie odcina ich wierzchołków. Sortyment, który dotąd był zwany papierówką, stosowany jest do produkcji peletu.W Finlandii w pierwszej połowie br. podwoiła się produkcja zrębków w lasach prywatnych. Cięcia pielęgnacyjne w młodych drzewostanach są wykonywane w takich rozmiarach jak nigdy dotąd. Jest to m.in. wynikiem subsydiowania pozyskiwania drewna energetycznego na podstawie fińskiej ustawy o finansowaniu zrównoważonej gospodarki leśnej. Wysokość subsydiów na pozyskiwanie i zrębkowanie drewna przekroczyła już 6,5 mln euro. Całkowity wolumen państwowych subsydiów na cięcia pielęgnacyjne w młodych drzewostanach osiągnął w pierwszej połowie br. poziom 13,5 mln euro.

Czytaj więcej

Brazylia - Odpowiedzialność w przeszłości

Rząd Brazylii uważa, że proponowany obecnie system handlu węglem sekwestrowanym w lasach nie jest właściwą drogą do powstrzymania deforestacji. Głównym przedmiotem brazylijskich obiekcji jest nieuwzględnienie w systemie tych emisji CO2, które miały miejsce w przeszłości. – Sprzeciwiamy się rynkom „leśnego węgla” jako środkom zapobiegania deforestacji – mówi Jose Miguez, szef brazylijskiej międzyresortowej komisji ds. globalnych zmian klimatycznych. – Efekt cieplarniany jest konsekwencją nie tyle emisji, ile koncentracji tych emisji w atmosferze. Proponujemy, aby w drugim okresie rozliczeniowym, po wygaśnięciu protokołu z Kioto, odpowiedzialność poszczególnych krajów za efekt cieplarniany została określona w ujęciu historycznym.Brazylia zobowiązała się do zmniejszenia o połowę tempa deforestacji w Amazonii do roku 2020 i całkowitego jej zahamowania do 2050 roku. Zamiast handlu „leśnym węglem” brazylijski rząd preferuje instrumenty bezpośredniego finansowania ochrony lasów – np. takie, jakie oferuje Norwegia.

Czytaj więcej

Szwecja - Podwójna certyfikacja

Södra – spółdzielcze zrzeszenie 50 tys. prywatnych właścicieli lasów w południowej Szwecji, o łącznej powierzchni 2,2 mln ha – oferuje podwójnie certyfikowany surowiec drzewny. Członkowie zrzeszenia mogą bowiem korzystaç  z certyfikacji zarówno w systemie PEFC (PanEuropean Forest Certification), jak i FSC (Forest Stewardship Council). Ci, którzy zdecydują się na podwójną certyfikację, mogą otrzymaç premię w wysokoŚci 20 koron szwedzkich za każdy kubik dostarczonej papierówki. – Podwójna certyfikacja przynosi korzyŚci zarówno naszym członkom, jak również naszym zakładom przerobu drewna. Ułatwia ona członkom Södry sprzedaż drewna, jednocześnie pomagając zaspokoiç popyt na rynku – mówi Urban Eriksson, szef działu gospodarki leśnej w koncernie Södra.

Czytaj więcej

Niemcy - Czarna księga BUND

Pod koniec lipca br. Sojusz na rzecz Środowiska i Ochrony Przyrody w Niemczech (BUND) przedstawił opracowanie pt. „Czarna księga. Las”, w którym wykazał niedostatki niemieckiej gospodarki leśnej. Organizacja opisała m.in. 15 przypadków naruszenia niemieckiego i unijnego prawa dotyczącego ochrony przyrody. Chodziło przede wszystkim o wykonywanie zrębów zupełnych, które w Niemczech są generalnie zabronione, użytkowanie starych drzewostanów cennych pod względem przyrodniczym, szkody glebowe i niszczenie lęgów gatunków chronionych.Zarzuty BUND zdecydowanie odpiera Georg Schirmbeck, przewodniczący Niemieckiej Rady Gospodarki Leśnej (DFWR). Jego zdaniem 15 opisanych przypadków ewentualnych uchybień bynajmniej nie odzwierciedla niemieckiej praktyki leśnej. Schirmbeck szczególnie ostro wystąpił przeciwko żądaniu objęcia całkowitą ochroną dodatkowych obszarów leśnych w Niemczech. Przewodniczący DFWR uważa, że z uwagi na zmiany klimatyczne rozmiar zużycia drewna pochodzącego z niemieckich lasów powinien zostaç jeszcze zwiększony, ponieważ wyroby drzewne mogą długookresowo wiązaç CO2.

Czytaj więcej

Niemcy - Genetyczne odciski palców

Genetycy leśni z Bawarskiego Urzędu ds. Nasiennictwa i Hodowli Roślin (ASP) opracowali nową metodę analizy DNA, mogącą przyczyniç się do zwiększenia wykrywalności sprawców kradzieży drewna. Metoda ta umożliwia jednoznaczne przyporządkowanie ściętego pnia do karpy w oparciu o pobrane z nich próbki kontrolne z sekwencjami DNA. Wykonanie analizy kosztuje ok. 40 euro. W wypadku wcześniej stosowanych metod analizy możliwe było wyizolowanie sekwencji DNA jedynie ze świeżej kory, nasion lub pączków.

Czytaj więcej

Austria - Jeziora coraz cieplejsze

Austriackie Lasy Związkowe oprócz lasów państwowych mają w swej pieczy także ponad 100 jezior. ¸ączna ich powierzchnia stanowi ponad 70% całkowitej powierzchni jezior w Austrii. – Jeziora są prawdziwymi przyrodniczymi perłami Austriackich Lasów Związkowych – mówi Georg Schöppl, członek zarządu spółki akcyjnej Austriackie Lasy Związkowe. – Jednocześnie żadna wielka firma w Austrii nie została dotknięta zmianami klimatycznymi w takim stopniu jak Austriackie Lasy Związkowe. W przypadku lasów wyciągnęliśmy już z tego odpowiednie wnioski. Teraz przyszła kolej na skoncentrowanie się na problemach związanych z wpływem zmian klimatycznych na nasze jeziora.Jeziora mają dla Austriackich Lasów Związkowych także znaczenie gospodarcze (turystyka, gospodarka nieruchomościami, rybactwo). Kąpiel w jeziorach stanowi drugą po wędrowaniu najpopularniejszą formę aktywności Austriaków w letnim okresie urlopowym. Austriackie Lasy Związkowe zleciły profesorowi  Martinowi Dokulilowi, jednemu z czołowych austriackich specjalistów w dziedzinie biologii jezior, wykonanie badań w zakresie wpływu zmian klimatycznych na ekosystemy jeziorne. W ramach tych badań powstała prognoza temperatury wody w 12 austriackich jeziorach w sezonie kąpielowym, sięgająca roku 2050. Przewidywany przeciętny wzrost temperatury wody do tego roku wynosi 2°C. Badania prof. Dokulila mają stanowiç podstawę dalszych studiów nad zmianami w poszczególnych jeziorach.

Czytaj więcej

Finlandia - 10. wielkoobszarówka

Wyniki ostatniej, dziesiątej narodowej inwentaryzacji lasów Finlandii wykazały, że zasoby drzewne tego kraju nadal się zwiększają. Obecnie zapas fińskich drzewostanów sięga 2,2 mld m3, a przyrost roczny – 99,5 mln m3. W stosunku do wyników poprzedniej wielkoobszarówki zapas i przyrost wzrosły odpowiednio o 100 mln m3 i 12,8 mln m3, pomimo że w ostatnich dziesięciu latach Finowie pozyskiwali rocznie ok. 70% przyrostu. Ustalony w oparciu o wyniki inwentaryzacji limit rocznego pozyskania drewna tartacznego i papierówki w okresie 2008–17, dopuszczalnego w ramach gospodarki zrównoważonej, wynosi w Finlandii ok. 70 mln m3. Dziesiąta narodowa inwentaryzacja lasów Finlandii była przeprowadzana w latach 2004–08, inwentaryzacja poprzednia – w latach 1996–2003.

Czytaj więcej

Szwecja - Zwolnienia w Sveaskogu

Szwedzki państwowy koncern leśny Sveaskog (3,3 mln ha lasów gospodarczych, 741 pracowników) osiągnął w pierwszym półroczu 2009 r. zysk operacyjny w wysokości 992 mln koron szwedzkich. Oznacza to 7-procentowy spadek w stosunku do analogicznego okresu roku 2008. Na wyniki koncernu wpłynęła utrzymująca się niekorzystna koniunktura na rynku (słaby popyt i spadek cen). Dostawy drewna tartacznego i papierówki, zrealizowane przez Sveaskog, były o 19% mniejsze niż w pierwszym półroczu 2008 roku. Przeciętna uzyskana cena była niższa o 3%. Z kolei wolumen dostaw drzewnego surowca energetycznego wzrósł o 45%.Zgodnie z prognozami poziom przychodów Sveaskogu w drugim półroczu 2009 r. będzie nadal stosunkowo niski. W związku z tym koncern rozpoczął realizację programu redukcji kosztów funkcjonowania. W ramach tego programu ma zostaç zwolnionych m.in. 40 pracowników Sveaskogu, czyli ponad 5% jego personelu.

Czytaj więcej

Rosja - powolne odbicie od dna

Pozyskanie drewna w Rosji zmniejszyło się w ciągu ostatnich piętnastu lat o 65%, produkcja tarcicy – o 72%, a produkcja papieru – o 33%. W rezultacie udział Rosji w Światowym handlu wyrobami drzewnymi zmniejszył się z 18 do zaledwie 1,9%.Rosja ma największe zasoby drzewne na świecie: zapas jej drzewostanów, przekraczający 82 mld m3, odpowiada jednej czwartej światowych zasobów drzewnych. Największy dopuszczalny rozmiar rocznego pozyskania drewna sięga 635 mln m3. Rzeczywiste pozyskanie drewna w Rosji wynosi jednak tylko 187 mln m3 rocznie. To oznacza, że jej potencjał jest wykorzystywany w mniej niż 30%.Wolumen sprzedaży na rosyjskim rynku wyrobów drzewnych (bez mebli) szacowany jest na 11 mld euro, z czego przeszło jedna trzecia to sprzedaż wyrobów importowanych. Rosja produkuje zaledwie 7,5 mln t papieru, podczas gdy Szwecja (zapas drewna 3,2 mld m3) i Finlandia (2,1 mld m3) wytwarzają odpowiednio 12,1 mln i 14,3 mln t papieru! Jedną z przyczyn tej dysproporcji jest fakt, że zużycie papieru na jedną osobę jest w Rosji bardzo małe (37 kg/rok). Dla porównania: w Stanach Zjednoczonych wartość tego miernika wynosi 329 kg/rok.

Czytaj więcej

Walczą z kryzysem

NorwegiaWalczą z kryzysemNorweski rząd przygotował pakiet koniunkturalny mający przeciwdziałać skutkom kryzysu finansowego. 50 mln koron (ok. 6 mln euro) na zostać wyasygnowanych m.in. na stymulacj  zatrudnienia w sektorze leśno-drzewnym i w branży produkcji energii z biomasy oraz na zwiększenie podaży leśnego surowca energetycznego. Ponadto w propozycji uzupełnienia budżetu na rok 2009 przewidziano dodatkowe 50 mln koron na wspieranie produkcji energii z biomasy. W rezultacie norweskie Ministerstwo Rolnictwa i Żywności będzie w roku 2009 dysponowało 100-milionowym funduszem stymulacyjnym dla wspomnianych wyżej gałęzi gospodarki.W ramach pakietu koniunkturalnego subsydiowane mają być m.in. trzebieże wczesne, pozyskiwanie drewna liściastego, ci cia przy pielęgnowaniu terenów zielonych i pozyskiwanie pozostałości zrębowych. Subsydia będą dost pne dla tych właścicieli lasów, którzy mają zawarte umowy na dostawy drewna energetycznego lub którzy sami wytwarzają energi  z surowca drzewnego. Jeden składnik subsydiów ma być naliczany według stawki powierzchniowej (1000–4000 koron/ha), drugi – będzie zależny od poniesionych nakładów (maksymalnie zwrot 40% kosztów operacyjnych).

Czytaj więcej

Kooperują z Bułgarami

NiemcyKooperują z BułgaramiGospodarstwo Krajowe Lasy Saary, które zarządza lasami państwowymi niemieckiego kraju związkowego Saara, współpracuje z bułgarską Państwową Agencją Leśną przy realizacji projektu dostosowania zasad gospodarki leśnej Bułgarii do unijnych dyrektyw. Projekt ten jest finansowany z środków Unii Europejskiej. Lasy Saary uzyskały możliwość uczestnictwa w przedsi wzięciu w drodze ogólnounijnego przetargu. Podstawowym przedmiotem współpracy jest dostosowanie bułgarskich zasad hodowli lasu do unijnych przepisów związanych z siecią obszarów ochronionych NATURA 2000.

Czytaj więcej

Sprzedaż na pniu

KanadaSprzedaż na pniuKanadyjska administracja leśna – zarówno prowincjonalna, jak i federalna – nie prowadzi sama pozyskiwania drewna. Zajmuje się tym przemysł drzewny. Administracja leśna sprzedaje drewno na pniu. Nabywane prawo do pozyskania drewna obwarowane jest jednak licznymi obowiązkami z zakresu gospodarki leśnej. W prowincji Kolumbia Brytyjska często praktykowane jest też wydzierżawianie lasów firmom leśno-drzewnym (z reguły na 25 lat). W ostatnich latach roczne pozyskanie drewna w Kanadzie wynosiło łącznie 180–200 mln m3. Maksymalna ilość drewna, jaką w ramach zrównoważonej gospodarki leśnej można rocznie pozyskiwać w kanadyjskich lasach, szacowana jest na 203 mln m3.Lasy w Kanadzie zajmują powierzchni  310 mln ha, z czego 236 mln ha to lasy gospodarcze. Zdecydowanie przeważa własność publiczna: 76% kanadyjskich lasów znajduje si  pod zarządem poszczególnych prowincji, 16% – pod zarządem federacji. Drewno drzew iglastych stanowi 3/4 zapasu lasów gospodarczych. Wśród drzew iglastych dominują świerki (45% miąższości drewna iglastego), sosny (22%) i jodły (14%), a wśród drzew liściastych – topole (59%), brzozy (20%) i klony (11%).

Czytaj więcej

Składnice już puste

AustriaSkładnice już puste  Zapasy zgromadzone w składnicach do przechowywania drewna na mokro, założonych przez Austriackie Lasy Związkowe (ALZ) po huraganach Cyryl, Emma i Paula, zostały spotrzebowane o osiem miesi cy wcześniej, niż oczekiwano. Stało si  to głównie za sprawą ostatniej surowej i śnieżnej zimy, która w wielu cz ściach Austrii utrudniała bieżące pozyskanie drewna. Duże znaczenie miała również solidność w realizacji zobowiązań w zakresie odbioru drewna ze składnic, wykazana przez liczne przedsiębiorstwa przemysłu drzewnego. – Składnice do przechowywania drewna na mokro okazały się prawdziwym kołem ratunkowym – wyjaśnia Georg Erlacher, członek zarządu spółki akcyjnej Austriackie Lasy Związkowe. – Zapewniają one zaopatrzenie przemysłu drzewnego podczas surowych zim, a po kl skach huraganowych pełnią rol  buforu mi dzy popytem a zwiększoną podażą drewna.

Czytaj więcej

Rekordowe pozyskanie

AustriaRekordowe pozyskanieW roku 2008 pozyskano w Austrii 21,8 mln m3 drewna, co stanowi absolutny rekord dla tego kraju (to o 14,5% wi cej od średniego pozyskania w okresie 2004–2008 i o 29,8% wi cej od średniej w okresie 1999–2008). Struktura sortymentowa pozyskania przedstawiała si  nast pująco: drewno tartaczne grube (>20 cm) – 11,54 mln m3 (53,0%), drewno tartaczne cienkie – 1,62 mln m3 (7,4%), drewno do przerobu przemysłowego – 3,61 mln m3 (16,6%), drewno energetyczne – 5,02 mln m3 (23%). Aż 63,6% pozyskania stanowiło drewno poklęskowe (o 69,6% wi cej od średniej 5-letniej i o 127,2% więcej od średniej 10-letniej).Tartaki płaciły za świerkowe drewno tartaczne klasy B przeci tnie 72,52 euro/m3 (o 8,8% mniej niż w roku 2007). Papierówka świerkowa kosztowała średnio 29,27 euro/m3 (-5,2%). Przeci tna cena za metr przestrzenny drewna opałowego twardego i mi kkiego wynosiła odpowiednio 52,31 euro (+1,4%) i 35,80 euro (-0,1%).

Czytaj więcej

Pozyskanie drewna w Japonii

Japończycy mają obecnie doskonałą okazją do wypracowania kompleksowego systemu zagospodarowania swoich lasów, ponieważ nie ograniczają ich jeszcze żadne schematy. Mechaniczne kopiowanie europejskich rozwiązań nie wchodzi jednak w rachubę ze wzglądu na całkowicie odmienne warunki fizjograficzne.W Japonii lasy porastają wyłącznie górujące nad dolinami wzniesienia, które już u samej podstawy cechują sią dużą lub bardzo dużą stromizną. Równiny zająte są pod uprawą ryżu lub osiedla i drogi. Zbocza o bardzo zróżnicowanej rzeźbie wznoszą sią na wysokość od kilkuset do tysiąca metrów i są poprzerzynane licznymi wciosami. 50% lasów stanowią naturalne drzewostany liściaste, które praktycznie nie mają żadnego znaczenia gospodarczego. Reszta to jednowiekowe drzewostany powstałe z sadzenia (przeważnie w wieku 40–60 lat), tworzone przez dwa gatunki iglaste – szydlicą japońską (Cryptomeria japonica) i cyprysik tępołuskowy (Chamaecyparis obtusa). Drzewostany te powstały na powierzchniach lasów, które intensywnie użytkowano w okresie powojennego ożywienia gospodarczego. Od tamtego czasu praktycznie nie wykonywano w nich żadnych zabiegów pielągnacyjnych czy trzebieży.Obydwa wymienione gatunki drzew mają znaczenie gospodarcze, przy czym bardziej ceniony jest cyprysik (drewno twardzielowe). Nie ma kłopotów ze zbytem drewna. Jego ceny osiągają lub nieco przekraczają poziom środkowoeuropejski.

Czytaj więcej

Dywersyfikacja przychodów

Elektrociepłownictwo, energetyka wiatrowa, a nawet produkcja płynnych biopaliw drugiej generacji – to niektóre z dziedzin, w jakie dziś inwestują europejskie państwowe gospodarstwa leśne.Obecny kryzys finansowy pokazał, jak ważna jest dywersyfikacja śródeł przychodów firm działających na rynku. Lasy państwowe w Unii Europejskiej również podejmują działalność gospodarczą w różnych dziedzinach, starając się zmniejszyć swoje uzależnienie od sprzedaży drewna. Na przykładzie pięciu wybranych europejskich państwowych gospodarstw leśnych widać, że duża szansa na rozwój upatrywana jest zwłaszcza w branży energetyki odnawialnej.

Czytaj więcej

Zrębki w cenie

Skandynawskim elektrociepłowniom brakuje biomasy energetycznej. Jej ceny rosną. Borykający się z kryzysem przemysł drzewny ograniczył produkcję i w konsekwencji zmniejszyła się ilość odpadów drzewnych, wykorzystywanych jako surowiec energetyczny. Mogą na tym skorzystać właściciele lasów, oferując leśną biomasę energetyczną. Roger Johansson, specjalista ds. biomasy energetycznej w szwedzkim państwowym koncernie leśnym Sveaskog, przyznaje, że w wyniku wzrostu cen biomasy stała się ona jedną z trzech podstawowych grup sortymentów. Rynkowe ceny zrębków są obecnie o 10–15, a nawet 20% wyższe od cen ustalonych w umowach zawartych przed rokiem. Jako drewno energetyczne używana jest niekiedy nawet papierówka, co praktycznie nie miało dotąd miejsca w Szwecji.Opr. A.S. nŹródła: AFZ-DerWald 6/2009, Forst & Technik 3/2009, www.forstundtechnik.de, www.nordicforestry.org

Czytaj więcej

Szwedzi ograniczają pozyskanie

Właściciele lasów w Szwecji wstrzymują cięcia rębne. W ciągu pierwszych dwóch miesięcy br. powierzchnia drzewostanów objętych użytkowaniem rębnym zmniejszyła się o przeszło 1/3 w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego. Jak informuje Szwedzka Agencja Leśna, pozyskanie drewna ograniczane jest we wszystkich częściach kraju. Proces ten rozpoczął się już w drugiej połowie 2008 roku. Podczas gdy w 2007 r. całkowite pozyskanie drewna w Szwecji osiągnęło poziom 96,7 mln m3, to w 2008 r. wyniosło ono jedynie 85 mln m3.

Czytaj więcej